1. O FabMobile Tour projektu
FabMobile Tour je jedinstven obrazovni projekat koji donosi savremene tehnologije direktno u škole. Opremljen mobilnom STEM laboratorijom, tim FabLab posjetio je JU Mješovitu srednju mašinsku školu u Tuzli, pružajući učenicima praktično iskustvo sa robotikom, virtualnom stvarnošću, dronovima, automatizacijom i 3D štampom. Cilj projekta je inspirisati mlade da istražuju STEM oblasti i povežu teorijsko znanje sa praktičnim iskustvima iz stvarnog industrijskog i tehnološkog okruženja.
2. Organizacija i tok događaja
Radionica je realizirana prema unaprijed pripremljenom „Run-of-show" planu, koji je predviđao dva bloka rada sa učenicima, svaki organiziran u dva kruga po tri paralelne radionice. U svakoj radionici učestvovalo je maksimalno 10 učenika, uz sinhronizovanu rotaciju između stanica.
Dnevni raspored aktivnosti:
|
Vrijeme |
Aktivnost |
Napomena |
|
10:00 – 11:00 |
Dolazak FabMobile tima i postavljanje opreme |
|
|
11:00 – 11:10 |
Uvodni brifing za učenike (pravila, sigurnost, grupe) |
|
|
11:10 – 11:55 |
Blok 1 – Krug 1 (3 paralelne radionice) |
45 min |
|
11:55 – 12:05 |
Rotacija učenika između stanica |
|
|
12:05 – 12:50 |
Blok 1 – Krug 2 (3 paralelne radionice) |
45 min |
|
12:50 – 13:00 |
Završnica bloka 1, QR feedback |
|
|
13:00 – 14:30 |
Pauza za ručak (tim) / priprema Bloka 2 |
|
|
14:30 – 15:15 |
Blok 2 – Krug 3 (3 paralelne radionice) |
45 min |
|
15:15 – 15:25 |
Rotacija učenika između stanica |
|
|
15:25 – 16:10 |
Blok 2 – Krug 4 (3 paralelne radionice) |
45 min |
|
16:10 – 16:30 |
Završnica i dogovor o nastavku saradnje |
|
3. Nastavnici zaduženi za realizaciju
Koordinaciju i pratnju učenika u toku radionice osigurali su nastavnici škole, raspoređeni po blokovima:
|
Blok |
Nastavnici |
|
Blok 1 (Jutarnji) 11:00 – 13:00 |
Suljić Mersiha Puzić Seid |
|
Blok 2 (Poslijepodnevni) 14:30 – 16:30 |
Hasančević Muamara Mrkaljević Jasmin |
|
Fotografisanje i objava na stranici škole |
Mehmedović Samir |
4. Realizirane radionice i sadržaj
Učenici su, u grupama od maksimalno 10, rotirali između tri paralelne stanice. Svaka radionica trajala je 45 minuta, od čega je 30–40 minuta posvećeno praktičnom radu, a ostatak uvodu i diskusiji. U nastavku su opisane radionice koje su realizirane tokom posjete.
Radionica 1: Robotika — Automatizirana proizvodna linija
Učenici su imali priliku da se upoznaju sa industrijskom automatizacijom kroz tri koraka: praćenje 3D štampe tokena na Bambu Lab P1S štampaču, upravljanje pneumatskim cilindrom na Festo TP 101 stanici, te programiranje robotske ruke DOBOT Magician metodom „Teach and Playback". Radionica je ilustrovala tok od prototipa do robotiziranog sortiranja u industriji.
Radionica 2: Robotika — Kroz robotove oči (Quattro-nožni robot + LiDAR)
Na ovoj stanici učenici su upoznali DeepRobotics Jueying Lite 3 — robota koji hoda na četiri noge opremljenog Livox LiDAR senzorom. Putem 50" televizora prikazivana je live vizualizacija point cloud oblaka, omogućavajući učenicima da u realnom vremenu vide kako robot percipira okolinu. Demonstrirane su glasovne komande, autonomna navigacija i fizičke sposobnosti robota.
Radionica 3: Virtualna stvarnost — Prvi kontakt
Učenici su prvi put imali priliku iskusiti virtualnu stvarnost kroz Meta Quest 2 VR headsetove. Nakon kratkog uvoda i sanitizacije opreme, ušli su u interaktivna VR okruženja (First Steps, Tilt Brush), gdje su pucali u robote, crtali u 3D prostoru i doživjeli potpuno uranjanje u digitalni svijet. Sadržaj je praćen na 50" televizoru putem castinga.
5. Svrha i ciljevi radionice
FabMobile Tour radionica u JU Mješovitoj srednjoj mašinskoj školi Tuzla realizirana je s jasnim obrazovnim i motivacijskim ciljevima:
- Praktično STEM obrazovanje: Učenicima je pružena mogućnost da direktno rade sa profesionalnom opremom — robotskim rukama, industrijskim pneumatskim sistemima, 3D štampačima, LiDAR senzorima i VR uređajima — čime se teorijsko znanje stečeno u školi stavlja u kontekst stvarnih primjena.
- Razvoj digitalne pismenosti: Kroz rad sa naprednim tehnologijama, učenici su upoznati sa konceptima automatizacije, robotike, mašinskog vida i virtualne stvarnosti, koji su ključni za buduće profesije u digitalnoj ekonomiji.
- Inspiracija i orijentacija karijere: Radionica je dizajnirana da kod učenika pobudi interes za inžinjerstvo, informatiku i tehničke nauke, te da im pomogne u donošenju odluka o nastavku školovanja i izboru zanimanja.
- Podrška nastavnom programu: Sadržaji radionica direktno se nadovezuju na nastavne predmete mašinske škole — automatizacija, pneumatika, programiranje — pružajući nastavnicima alat za obogaćivanje nastave.
- Umrežavanje škole s inovativnom zajednicom: Posjeta FabMobile tima otvorila je prostor za buduću saradnju između škole i FabLab Sarajevo, uključujući potencijalne projekte, ekskurzije i radionice u fabrici.
6. Zaključak
Radionica FabMobile Tour u JU Mješovitoj srednjoj mašinskoj školi Tuzla realizirana je prema planiranom programu i ocijenjena je kao izuzetno uspješna. Učenici su pokazali visok nivo zainteresiranosti i aktivnog učešća u svim segmentima programa. Pozitivne reakcije zabilježene su kako od strane učenika, tako i od strane nastavnog osoblja.
Ovakav oblik nastave, koji kombinira teorijsko znanje sa praktičnim iskustvom i najmodernijom opremom, prepoznat je kao vrijedan doprinos razvoju STEM kulture. Nastavnici zaduženi za koordinaciju — prof. Suljić Mersiha i prof. Puzić Seid (Blok 1) te prof. Hasančević Muamara i prof. Mrkaljević Jasmin (Blok 2) — osigurali su nesmetan tok aktivnosti i disciplinovano sudjelovanje učenika.
JU Mješovita srednja mašinska škola Tuzla izražava zahvalnost timu FabLab na realizaciji ovog projekta i otvorenost prema nastavku saradnje u narednom periodu.
